การยกเว้นการจ่ายภาษีที่อยู่อาศัย

ทำอย่างไรจะได้รับการยกเว้นการจ่ายภาษีที่อยู่อาศัย (Taxe d’habitation)

 

น้อยคนจะทราบว่า ประเทศไทยมีข้อตกลงเรื่องภาษีกับประเทศฝรั่งเศสชื่อว่า la Convention entre le Gouvernement de la République Française et le Gouvernement du Royaume de Thaïlande signée à Bangkok le 27 décembre 1974, approuvée par la loi no. 75-576 du 4 juillet 1975, Article 20. ซึ่งสามารถดูรายละเอียดได้จากเว็บไซต์ https://www.impots.gouv.fr/portail/files/media/10_conventions/thailande/thailande_convention-avec-la-thailande_fd_1970.pdf

ข้อตกลงดังกล่าวระบุว่า บุคคลต่อไปนี้

1/ นักเรียน นักศึกษา ในโรงเรียน หรือ มหาวิทยาลัย

2/ นักศึกษาฝึกงาน

3/ ผู้ที่ได้รับทุน หรือ เงินช่วยเหลือ เพื่อการศึกษา การวิจัย จากสถาบันวิทยาศาสตร์ สถาบันการศึกษา สถาบันศาสนา หรือ สถาบันการกุศล ไม่ถือเป็นบุคคลที่พึงเสียภาษีรายได้ในฝรั่งเศส ในส่วนที่เกี่ยวกับเงินที่ได้รับเพื่อการครองชีพที่จำเป็นต่อการศึกษา หมายความว่า เงินที่นักเรียน นักศึกษา ได้รับจากทางบ้าน เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายประจำเดือนสำหรับการอยู่ศึกษาในฝรั่งเศส ก็อยู่ในข่ายยกเว้นภาษี (non-imposable) ด้วย ซึ่งเมื่อเป็นบุคคล non-imposable แล้ว จะมีผลต่อการจ่ายภาษีที่อยู่อาศัย ( Taxe d’habitation) ด้วย

นักศึกษาที่มาพำนักอยู่ในฝรั่งเศสเป็นปีแรก อาจยังไม่เข้าใจเรื่อง Taxe d’habitation ดีนัก จึงขออธิบายสั้นๆ ดังนี้ Taxe d’habitation เป็นภาษีท้องถิ่น เรียกเก็บทั้งชาวฝรั่งเศส และ ชาวต่างชาติ ที่พำนักในฝรั่งเศส โดยเก็บตามท้องถิ่นที่พำนักอยู่ ณ วันที่ 1 มกราคมของทุกปี

ฐานในการคำนวนเรียกเก็บมาจากรายได้ปีปฏิทินที่เพิ่งสิ้นสุดไป ตัวอย่างเช่น ใบเรียกเก็บที่ได้รับประมาณเดือนตุลาคม 2016 มาจากการที่พำนักในฝรั่งเศส วันที่ 1 มกราคม 2016 และ รายได้ที่นำไปคิดฐานคำนวน คือ รายได้ปี 2015 ซึ่งจะต้องแจ้งต่อทางการภายในเดือนพฤษภาคม 2016 โดยกรอกแบบฟอร์ม Déclaration des revenus no. 2042 ซึ่งดาวน์โหลดได้จากอินเตอร์เน็ท หรือ ขอได้จาก Trésor Public ใกล้บ้าน และในแบบฟอร์มเดียวกันนี้ จะให้แจ้งด้วยว่ามีโทรทัศน์ในครอบครองหรือไม่ หากมีจะต้องเสียภาษีโทรทัศน์รวมกับภาษีที่อยู่อาศัย

หากว่าได้รับใบเรียกเก็บภาษี ถ้าไม่จ่ายภายในเวลาที่กำหนด จะได้รับใบเตือน ( Lettre de Relance) พร้อมค่าปรับ 10 % ซึ่งจะออกมาประมาณเดือน มกราคมของปีถัดไป

สรรพากรฝรั่งเศสเอง ไม่ใช่ทุกคนที่ทราบเรื่องข้อตกลงดังกล่าว ดังนั้นหากผู้อ่านอยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นด้วยเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้น เมื่อได้รับการเรียกเก็บภาษีฯ สามารถดำเนินการขอยกเว้น โดยการเขียนจดหมาย ส่งไปรษณีย์ถึงหน่วยงานสรรพากรตามเขตที่พำนักซึ่งระบุในใบเรียกเก็บภาษี (Votre centre des finances publiques) โดยต้องส่งไปรษณีย์แบบลงทะเบียนตอบรับ (avec accusé de réception) เท่านั้น และ เมื่อได้รับใบตอบรับจากไปรษณีย์ ให้เก็บไว้ให้ดี เพราะจะเป็นหลักฐานว่าหน่วยงานปลายทางได้รับคำร้องของท่าน เอกสารทุกอย่างที่ส่งไป ให้ถ่ายสำเนาเก็บไว้กับตัว 1 ชุด

หรือหากว่าได้จ่ายไปแล้ว ก็สามารถเขียนคำร้องขอคืนได้ โดยต้องดำเนินการภายในวันที 31 ธันวาคมของปีถัดไป ตัวอย่างเช่น ภาษีที่อยู่อาศัยปี 2016 ซึ่งจะต้องจ่ายภายในปี 2016 จะต้องยื่นคำร้องขอคืนภายใน 31 ธันวาคม 2017

สิ่งที่ต้องอ้างถึงในหนังสือร้องเรียน ได้แก่ Référence ใบเรียกเก็บที่จ่าหน้าถึงท่าน อธิบายว่า ท่านไม่มีรายได้ที่จะต้องเสียภาษี เงินได้ และอ้างถึงข้อตกลงดังกล่าว จึงขอให้ทบทวนเรื่องการเก็บภาษี Taxe d’habitation

เคยมีกรณีที่นักศึกษาร้องเรียนไปแล้ว ได้รับคำตอบปฏิเสธกลับมา ซึ่งกฎหมายยังเปิดให้อุทธรณ์ โดยการเขียนไปที่ Conciliateur fiscal ตามที่แจ้งในหนังสือปฏิเสธ แต่ต้องดำเนินการภายในเวลาที่กำหนดให้อุทธรณ์ และ ผลสุดท้ายได้รับคำตอบยกเว้นภาษีกลับมา ไม่แนะนำให้ดำเนินการดังกล่าว ด้วยการเดินเข้าไปที่ทำการสรรพากร เนื่องจากอาจไปเจอเจ้าหน้าที่สรรพากรมือใหม่ที่ขาดความรู้ หรือ ไม่มีจิตบริการคนต่างชาติ นอกจากนี้ การติดต่อหน้าเคาน์เตอร์ ขาดหลักฐานการบันทึก ต่างจากการติดต่อโดยการส่งจดหมายลงทะเบียน

ในกรณีที่ได้จ่ายภาษีนี้ไปแล้ว ก็สามารถดำเนินการขอคืนย้อนหลังได้ จะได้รับเช็คคืนจากสรรพากร ระยะเวลาในการตอบกลับของสรรพากรจะใช้เวลาประมาณ 2- 3 เดือน

นักเรียนทุนในความดูแลของ สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนฯ (สนร.) ที่ดำเนินการตามที่กล่าวมาข้างต้นนี้ ต่างก็ได้รับการยกเว้น หรือ ได้รับเงินภาษีที่จ่ายไปแล้วคืน ซึ่งสรรพากรมิได้ระบุว่า ได้รับยกเว้นเนื่องจากอยู่ในประเภทที่ 3 คือ เป็นผู้ที่ได้รับทุนจากสถาบันการศึกษา หรือ อยู่ในประเภทแรก คือ นักศึกษาธรรมดา สนร. ไม่มีนักเรียนทุนส่วนตัวในความดูแล แต่ได้ทราบมาว่า นักเรียนทุนส่วนตัวที่ได้ดำเนินการตามเพื่อนซึ่งเป็นนักเรียนทุนในความดูแลของสำนักงานผู้ดูแลนักเรียนฯ ก็ได้รับยกเว้นการจ่ายภาษีที่อยู่อาศัยเช่นกัน

สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนในประเทศฝรั่งเศส /  เมษายน 2560