การหาที่พักในกรุงปารีส

ผู้เขียน : ปรางทิพย์ ระเบียบ – นทร. ป. เอก สังกัดทุน ก.พ.

การหาที่พักในกรุงปารีสเป็นเรื่องใหญ่สำหรับนักเรียนทุนรัฐบาล ก.พ. และนักเรียนทุนส่วนตัว เนื่องจากที่พักของรัฐบาลฝรั่งเศส (Crous) มีจำนวนจำกัด และเปิดให้สมัครเข้าพักเฉพาะกับนักเรียนทุนรัฐบาลฝรั่งเศส หรือนักเรียนที่อยู่ในความดูแลของ Crous เท่านั้น พวกเราจึงต้องหาที่พักในราคาตลาดซึ่งสูงมาก และการแข่งขันสูงเนื่องจาก มีอุปสงค์มากกว่าอุปทาน ดิฉันเองรับทุนมาเรียนตั้งแต่เรียนจบชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จนถึงระดับปริญญาเอก จึงอยากแบ่งปันประสบการณ์เพื่อความสะดวกของรุ่นน้อง

๑. การหาห้องเช่าเอกชน

๑.๑ ช่วงเวลาหาห้องเช่า ถ้าเป็นไปได้ให้หลีกเลี่ยงช่วงเวลาระหว่างปลายเดือนมิถุนายนถึงตลอดเดือนกรกฎาคม เนื่องจากเป็นช่วงที่นักเรียนกำลังหาที่พัก ส่วนใหญ่แล้วเจ้าของบ้านและนายหน้าจะเลือกผู้เช่าที่มีสถานะดีที่สุด (ฐานะทางการเงิน ความน่าเชื่อถือของผู้ค้ำประกัน เป็นต้น) ซึ่งนักเรียนไทยอาจจะไม่ค่อยได้รับเลือกเป็นอันดับต้น ๆ ห้องพักห้องหนึ่งอาจมีผู้ยื่นเอกสารถึงกว่าสามสิบคน จึงมีโอกาสน้อยที่จะได้รับเลือก โดยปกติแล้ว ถ้าวันที่นัดดูห้อง มีผู้มาดูพร้อมกันหลาย ๆ คน ขอให้ทำใจ และขอให้มีกำลังใจต่อไปแม้ว่าจะถูกปฎิเสธหลายครั้งก็ตาม ช่วงเวลาที่ดีคือช่วงต้นเดือนมิถุนายนก่อนนักศึกษาคนอื่น ๆ เริ่มหาห้องพัก สิงหาคมหรือกันยายนซึ่งเป็นเทศกาลหาห้องพัก หรือระหว่างปีการศึกษาซึ่งไม่ใช่เทศกาลหาห้องพัก

๑.๒ ตำแหน่งห้องเช่า ขอให้คำนึงถึงความปลอดภัย หลีกเลี่ยงย่าน Gare du Nord, Saint Denis ใกล้สถานศึกษา ร้านซักผ้าและซูเปอร์มาเก็ต

๑.๓ ผ่านตัวแทนหรือไม่ผ่านตัวแทน นักเรียนส่วนใหญ่เลือกที่จะหาที่พักประเภทไม่ผ่านตัวแทน (agence immobilier) ก่อน เนื่องจากไม่ต้องจ่ายค่าตัวแทน (frais d’agence) โดยอาจหาผ่านเว็บไซต์ www.pap.fr ซึ่งเจ้าของห้องจะประกาศให้เช่าเอง ข้อดีของที่พักประเภทนี้คือ ถ้าเจ้าของห้องใจดี ทุกอย่างก็จะราบรื่น ข้อเสียคือ มีผู้ยื่นเอกสารเยอะ และบางกรณีใน www.pap.fr ที่เคยพบ คือ เจ้าของคิดราคาสูงเกินปกติเมื่อเทียบกับสภาพห้อง นักเรียนสัญชาติฝรั่งเศสที่มีทางเลือกจะไม่เลือกเช่าห้องประเภทดังกล่าว แต่นักศึกษาต่างชาติไม่มีทางเลือกมาก จึงจำเป็นต้องเลือกจ่ายราคาแพงปกติในสภาพที่ไม่น่าอยู่ จึงขอให้ตรวจสอบราคาในย่านเดียวกันเสียก่อนเพื่อป้องกันการถูกเอารัดเอาเปรียบ กรณีผ่านตัวแทน มีข้อดีคือ การจัดการทุกอย่างเป็นระบบ ได้รับใบเสร็จทุกเดือน ส่งช่างมาซ่อมเร็วกรณีมีปัญหา และสภาพห้องมักจะสมราคาตามที่กฎหมายกำหนด อย่างไรก็ตาม อาจมีค่าดำเนินการต่าง ๆ รายเดือนเพิ่มเติม ปัจจุบันมีกฎหมายกำหนดเพดานค่าตัวแทน ทำให้ไม่ต้องจ่ายค่านายหน้าสูงมาก เมื่อปี ค.ศ. ๒๐๑๓ ค่านายหน้าปกติ คือ เท่ากับค่าเช่าหนึ่งเดือน หรือในปารีสอาจสูงถึงร้อยละ ๑๕๐ ของค่าเช่า โดยรัฐบัญญัติ Loi ALUR-Duflot sur le logement ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑๕ กันยายน ๒๐๑๔ กำหนดเพดานค่า Frais d’agence การเช่าผ่านตัวแทนจึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจในปัจจุบัน ข้อเสียคือ ตัวแทนจะเข้มงวดกว่าเจ้าของบ้านในกรณีสภาพห้องเวลาย้ายออก และจากประสบการณ์ที่ผ่านมา แม้ว่าจะทำความสะอาดอย่างดี ก็จะมีค่าใช้จ่ายตามมา เช่น รอยขีดบนผนัง

๑.๔ เอกสารค้ำประกัน กรณีนักเรียนทุนรัฐบาล สำนักงานดูแลนักเรียนดูแลเรื่องเอกสารค้ำประกันให้ อย่างไรก็ตาม นายหน้าอาจปฏิเสธเอกสารค้ำประกันของ อทส. เนื่องจากมีเอกสิทธิ์ทางการทูต กรณีดังกล่าว อาจมีกรณีให้จ่ายค่าเช่าล่วงหน้าเป็นระยะเวลา ๖ เดือนหรือ ๑ ปี หรือให้ทำเอกสารค้ำประกันกับธนาคาร (Caution bancaire) โดยนักเรียนฝากเงินเป็นจำนวนเท่ากับระยะเวลาค่าเช่า ๖ เดือนหรือ ๑ ปีไว้ในธนาคาร แล้วธนาคารจัดเตรียมเอกสารค้ำประกันให้ กรณีนี้ มีค่าดำเนินการของธนาคารค่อนข้างสูงพอสมควร (ประมาณ ๑๐๐ ถึง ๒๐๐ ยูโร ต่อปี)

๑.๕ การตรวจสภาพห้องก่อนเข้าห้องและหลังออกจากห้อง เรื่องนี้สำคัญมากและขอให้ตรวจสภาพห้องอย่างดีที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีการเช่าห้องกับนายหน้า หากมีปัญหาใด ๆ ให้รีบแจ้งภายใน ๑๕ วันหลังวันเข้าพัก เวลาคืนห้อง ให้ตรวจสอบรายการที่อยู่ในความรับผิดชอบของผู้เช่า เช่น เช็ดฝุ่นให้สะอาจ ต้องเปลี่ยนยางกันซึมในห้องน้ำ และอุดรูตามผนัง รวมถึงทาสีผนังให้เรียบร้อยก่อนคืนห้อง มิฉะนั้นนายหน้าจะคิดราคาค่อนข้างสูง และจะหักจากค่าประกันแรกเข้า อย่างไรก็ตาม หากผู้เช่าเดิมเห็นว่า ความทรุดโทรมดังกล่าวไม่ได้อยู่ในความรับผิดชอบของตนตามกฎหมาย สามารถยื่นคำร้องต่อ Commission de conciliation หรือศาลชั้นต้นประเภท tribunal de proximité ได้ และสามารถขอเงินช่วยเหลือค่าดำเนินคดีได้จาก Bureau des aides juridictionnelles ซึ่งตั้งอยู่ที่ Tribunal de commerce de Paris

๒. ทางเลือกอื่น ๆ โดยส่วนตัวเห็นว่า ถ้ามีทางเลือกอื่นให้เลือกทางอื่น เนื่องจากไม่ต้องเสียเวลาและเสียอารมณ์ในการหาห้องพักเอกชน

๒.๑ หาหอพักรัฐบาลจากช่องทางอื่น แม้ว่าจะสมัครโดยตรงกับ Crous ไม่ได้ ขอให้ลองสมัครโดยตรงกับ Cité International Universitaire de Paris www.ciup.fr แม้ว่าจะมีโอกาสได้น้อยมากก็ตาม หรือติดต่อ Service des relations internationales ของมหาวิทยาลัย เช่น Université Paris 1 Panthéon Sorbonne มีโควตาห้องให้นักศึกษาปริญญาเอก โดยคัดเลือกจากผลงานและหนังสือสนับสนุนจากอาจารย์ที่ปรึกษาและคณบดี หรือ AgroParisTech มีโควตาห้องพักให้ใน Cité Universitaire หอพักรัฐบาลการบริหารจัดการจะต่างจากห้องพักเอกชนโดยสิ้นเชิง เนื่องจากไม่ใช่เพื่อแสวงหากำไร ดังนั้น บรรยากาศการดูแลเอาใจใส่จะดีกว่า

๒.๒ หอพักเอกชน หอพักเอกชนเช่น Estudine, Compusia โดยมากจะอยู่ใกล้มหาวิทยาลัย มีห้องทำงานส่วนรวม ห้องออกกำลังกาย ปลอดภัยและเหมาะกับชีวิตนักศึกษา ไม่ต้องจัดการเรื่องราวจิปาถะที่ทำให้เสียเวลาเรียน แต่ราคาจะสูงเกินเอื้อมสำหรับนักเรียนทุน ก.พ. (800 euros – 950 euros)

๒.๓ เช่าต่อจากรุ่นพี่หรือเพื่อน กรณีนี้จะติดต่อเจ้าของห้องโดยตรงก่อนประกาศหาผู้เช่าคนต่อไป ทำให้มีโอกาสได้เช่าห้องสูงกว่า และหากผ่านการแนะนำจากผู้เช่าห้องคนก่อนที่เชื่อถือได้ เจ้าของห้องจะค่อนข้างไว้วางใจ